నాటి బీఆర్ఎస్ నిరంకుశ పాలన… నేటి ఓటమికి కారణమా?
కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు నేతృత్వంలో ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాన్ని ముందుండి నడిపిన బీఆర్ఎస్ (మాజీ టీఆర్ఎస్) ప్రభుత్వం పది సంవత్సరాల పాలన అనంతరం ఎదుర్కొన్న ఎన్నికల పరాజయం వెనుక కారణాలేమిటన్నది ప్రస్తుతం రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. ఉద్యమ నాయకుడిగా ప్రజల మనసును గెలుచుకున్న కెసీఆర్ పాలనలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు, అమలు విధానాలే చివరకు వ్యతిరేకతకు దారితీశాయనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
ఉద్యమం నుంచి అధికారానికి…
ప్రత్యేక తెలంగాణ కోసం రాజీనామాలు చేస్తూ, అన్ని వర్గాలను ఏకం చేస్తూ కెసీఆర్ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించారు. 2014లో రాష్ట్ర ఆవిర్భావం అనంతరం ప్రజలు అపారమైన నమ్మకంతో టీఆర్ఎస్ను అధికారంలోకి తెచ్చారు. ఉద్యమకారులు, జేఏసీ నేతలు, పార్టీ శ్రేణులు సంబరాలు జరుపుకున్నారు. అయితే అధికారంలోకి వచ్చిన కొద్ది కాలానికే ఉద్యమంలో పాల్గొన్న పలువురు నాయకులను పక్కనబెట్టి, ఇతర పార్టీల నుంచి వచ్చిన వారికి ప్రాధాన్యం కల్పించారనే విమర్శలు వినిపించాయి. నామినేటెడ్ పోస్టులు, పదవుల విషయంలో అసంతృప్తి పెరిగిందని ఉద్యమ వర్గాలు భావించాయి.
అమరుల గుర్తింపు వివాదం
ఉద్యమ సమయంలో 1200 మంది బలిదానాలు చేశారనే వ్యాఖ్యలు పలుమార్లు వినిపించినప్పటికీ, రాష్ట్ర ఆవిర్భావం తరువాత కేవలం 587 మందినే అధికారికంగా అమరులుగా గుర్తించడం విమర్శలకు దారితీసింది. మిగిలిన కుటుంబాల్లో అసంతృప్తి నెలకొంది.
నిరుద్యోగుల ఆశలు – నిరాశలు
ప్రత్యేక రాష్ట్రం వస్తే ఖాళీ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలను భర్తీ చేస్తామని ఇచ్చిన హామీలపై యువత భారీగా ఆశలు పెట్టుకుంది. అయితే పదేళ్ల పాలనలో ఉద్యోగ నియామకాలు ఆలస్యమవడం, పోటీ పరీక్షల నిర్వహణలో లోపాలు చోటుచేసుకోవడం యువతలో అసంతృప్తిని పెంచింది. పదవీవిరమణ వయస్సును 58 నుంచి 61 సంవత్సరాలకు పెంచడం కూడా నిరుద్యోగుల్లో ఆగ్రహాన్ని రగిలించిందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
గృహనిర్మాణం – అమలు లోపాలు
ఇల్లు లేని ప్రతి పేదవారికి ఇల్లు నిర్మిస్తామని ప్రకటించినప్పటికీ, డబుల్ బెడ్రూమ్ ఇళ్ల నిర్మాణం అమలులో అనేక సమస్యలు తలెత్తాయని విమర్శలు వచ్చాయి. పట్టణాల అంచుల్లో నిర్మించిన గృహాల కేటాయింపులో ఆలస్యం ప్రజల్లో నిరాశను మిగిల్చింది.
రైతుబంధు – ప్రశంసలు, విమర్శలు
రైతుబంధు పథకం రైతులకు ఆర్థికంగా ఊతమిచ్చినప్పటికీ, పెద్ద ఎకరాల భూస్వాములకు కూడా అదే రీతిలో లబ్ధి చేకూర్చడం సమానత్వంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. వ్యవసాయానికి అనుకూలం కాని భూములకు సైతం ప్రయోజనం కల్పించారనే ఆరోపణలు వినిపించాయి.
ప్రజాస్వామ్య విలువలపై ప్రశ్నలు
ప్రభుత్వం ధర్నాలు, ర్యాలీలపై ఆంక్షలు విధించిందన్న ఆరోపణలు ప్రతిపక్షాల నుంచి వచ్చాయి. ఉద్యమకారులు, ప్రజా నాయకుల అరెస్టులు ప్రజాస్వామ్య హక్కులపై చర్చకు దారితీశాయి.
అవినీతి ఆరోపణలు – ఆర్థిక భారం
పది సంవత్సరాల కాలంలో ప్రజాప్రతినిధుల ఆస్తులు పెరిగాయనే విమర్శలు వినిపించాయి. భారీ ప్రాజెక్టులు, అనుపాదక రంగాల్లో వ్యయం రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై భారం మోపిందనే వాదనలు ప్రతిపక్షాలు ఉటంకించాయి. మిగులు రాష్ట్రంగా ప్రారంభమైన తెలంగాణ అప్పులపాలైందనే అభిప్రాయం కూడా ప్రచారంలోకి వచ్చింది.
రాజకీయ పరిణామాలు
ఇతర పార్టీల ఎమ్మెల్యేలను తమవైపు తిప్పుకోవడం, వారికి పదవులు ఇవ్వడం రాజకీయ నైతికతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. కిందిస్థాయి కార్యకర్తలతో దూరం పెరగడం పార్టీకి నష్టం చేకూర్చిందనే విశ్లేషణ వినిపిస్తోంది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో 2023 ఎన్నికల్లో ఓటర్లు మార్పు కోరుకున్నారని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
సారాంశంగా, ఉద్యమంతో ఏర్పడిన అపార నమ్మకాన్ని పాలనలో నిలబెట్టుకోవడంలో చోటుచేసుకున్న లోపాలే బీఆర్ఎస్ ఓటమికి కారణమయ్యాయని ఒక వర్గం విశ్లేషిస్తోంది. ప్రజల ఆశలు, ఆకాంక్షలకు అనుగుణంగా పరిపాలన సాగకపోతే ప్రజాస్వామ్యంలో మార్పు సహజమనే సందేశాన్ని ఈ ఎన్నికలు ఇచ్చాయని రాజకీయ పరిశీలకులు చెబుతున్నారు.
– కుసుమ సిద్దా రెడ్డి
